Onze kerst met lootjes en foute cadeaus

Het regelwerk was klaar, lang voordat de cadeaus werden gekocht. Ik maakte de groep, zette alle namen erin, startte de loting en stuurde daarna de persoonlijke links een voor een rond.

Zo wist iedereen op tijd wie hij moest verrassen, zonder dat er ergens een lijst rondslingerde met wie wie had. Dat was voor ons het grootste voordeel van lootjes trekken online: ik hoefde niemand in een bericht uit te leggen wie bij wie hoorde, en niemand kon per ongeluk zien wie wie had getrokken.

Als organisator deed ik alle instellingen: groep maken, namen invullen, de loting starten en de juiste links naar de juiste mensen sturen. Voor de anderen viel er daardoor bijna niets uit te leggen.

Juist voor oma en opa was dat belangrijk. Ze hoefden geen app te installeren, want Wichtlify werkt ook in de browser. Ze openden gewoon hun eigen link en zagen daar wie ze moesten verrassen.

Dat lukte zonder hulp, terwijl ze allebei 80 zijn. Ze vulden zelfs zelf wensen in. Voor mij was dat een van de sterkste punten van de hele ronde: de organisatie liep niet vast op iemand die eerst een app moest snappen of een account moest maken.

Na de loting hebben we een paar keer herinnerd aan de wensen. Sommigen vulden iets concreets in, anderen niet. Dat was niet perfect, maar ook geen probleem. Bij sommigen moest je daardoor beter nadenken over wat echt past.

Achteraf was de loting pas het begin. Het echte werk kwam daarna: herinneren, navragen, het budget in de gaten houden en bij ontbrekende wensen niet te willekeurig worden. De cadeaus waren uiteindelijk een mix van verlanglijstje, gevoel en wat je toch al van iemand weet.

Naast de gewone lootjes kozen we voor een extra ronde met foute cadeaus. Daardoor had iedereen niet alleen een normaal cadeau in het spel, maar ook een pakje waarvan duidelijk was: dit kan echt absurd worden.

Het belangrijkste was dat er bij het geven niet werd gezegd of het het goede of het foute cadeau was. Zo was elk pakje even een raadsel. Met een klassiek pakjesspel had het maar half te maken, want we speelden het als extra ronde bij de gewone lootjes.

Belangrijk was alleen dat de grap nooit tegen iemand gericht was. Fout mocht vreemd, oud of ongepast zijn, maar niet gemeen.

Iemand begon en hield een korte toespraak: wie er een cadeau krijgt en waarom. Niet lang of plechtig, eerder een kort moment waarop je merkte dat iemand erover had nagedacht.

Daarna werd het pakje opengemaakt. Pas dan was duidelijk of het het gewone of het foute cadeau was. Juist die vertraging maakte het grappig, omdat iedereen op de reactie wachtte.

Wie het cadeau kreeg, was daarna aan de beurt. Liep de ketting dood, dan ging gewoon iemand anders verder, tot alle gewone en alle foute cadeaus open waren.

Onder de foute cadeaus zaten dingen die meteen voor gespreksstof zorgden: een oude droogkap, oude schoenen, een lelijke stropdas, knutselspullen voor de broer die nooit knutselt en halters voor oma.

De beste momenten waren niet de duurste cadeaus, maar de paar seconden na het openmaken: eerst verbazing, dan lachen, dan de uitleg waarom juist deze persoon dit pakje kreeg.

Toch vraagt zo'n ronde wat fijngevoeligheid. Een cadeau kan absurd zijn zonder iemand voor gek te zetten. Precies daar ligt het verschil tussen grappig en ongemakkelijk.

Goed werkten de vroege planning, de persoonlijke links, de herinneringen aan de wensen en de toespraak voor het openmaken. Het meeste leverde de simpele regel op dat niemand vooraf wist of er een goed of een absurd cadeau open zou gaan.

De volgende keer zou ik een duidelijke termijn voor wensen zetten en vooraf beter zeggen hoe de pakjes eruit moeten zien: geen namen of hints aan de buitenkant, beide cadeaus ongeveer hetzelfde inpakken en geen foute cadeaus die iemand kwetsen. Dat zijn geen ingewikkelde spelregels, maar ze voorkomen dat een goed idee op de avond zelf afhangt van misverstanden.